Granice - dlaczego są ważne?

Granice są swoistym kompasem w życiu dziecka, umożliwiającym mu zrozumienie, jak poruszać się w świecie, który staje się coraz bardziej skomplikowany.

Granice określają normy funkcjonowania dziecka oraz to, czego rodzice, szkoła i otoczenie społeczne od nich oczekuje. Określają także strukturę bezpiecznego funkcjonowania. Granice wyznaczają również ten moment, w którym zachowanie dziecka może być uznawane za stosowne w danej sytuacji. W procesie wychowywania, granice pełnią kluczową rolę → umożliwiają dzieciom zrozumienie otaczającego świata i rozwijanie umiejętności samodzielnego funkcjonowania.

Warto zauważyć, że granice nie są zakazami, lecz raczej wskazówkami, które pomagają dziecku rozwijać:

• poczucie bezpieczeństwa → powodują, że dziecko nie tylko wie, co ma robić w danej sytuacji, ale ma też poczucie pewnej przewidywalności,
• pewność siebie,
• zdolności do podejmowania decyzji.

Czy granice powinny być elastyczne?

Elastyczność jest istotnym czynnikiem w  wyznaczaniu granic przez dorosłych.

• Granice powinny być dostosowane do tego, czego aktualnie młody człowiek potrzebuje. Zbyt sztywna granica sprawia, że dorosły stara się kontrolować wszystko, co młody człowiek robi, z kim się spotyka, z kim się przyjaźni, jakie programy ogląda, jakiej słucha muzyki itp.
• Z drugiej strony zbyt elastyczne granice mogą być również niebezpieczne dla dziecka, bo w pewnym stopniu zostaje ono pozostawione samo sobie.
• Istotną kwestię stanowi również brak spójności i konsekwencji między działaniami rodziców i/lub między działaniem rodziców, a dziadków lub innych opiekunów, którzy są blisko dziecka. Jeśli młody człowiek widzi, że rodzic zabrania mu danej czynności, ale już dziadkowie na nią przywalają, to w gruncie rzeczy zostaje zaburzone rozumienie - co jest właściwe, a co nie jest.

Zasady też są ważne!

• Zasady są istotne w procesie kształtowania granic. Czym charakteryzuje się dobra zasada?
• Obowiązuje wszystkich i jest przez wszystkich przestrzegana.
• Jest jednoznaczna.
• Jest precyzyjna – opisuje pożądane zachowanie.
• Jest pozytywnie skonstruowana – mówi, co należy robić, a nie czego nie robić.
• Jest egzekwowalna, czyli taka, do której przestrzegania jesteśmy w stanie doprowadzić.
• Najlepiej jeśli jest krótka i przypominana (Rzepecka, 2011).

Osoba odpowiedzialna za treść: Żaneta Karlikowska