DYSLEKSJA
Definicja: specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu rozpoznaje się u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym. Spowodowane są zaburzeniami niektórych funkcji poznawczych, motorycznych i ich integracji, uwarunkowanych nieprawidłowym funkcjonowaniem centralnego układu nerwowego.

Terminologia - wyróżniamy kilka postaci tych specyficznych trudności, które mogą występować jednocześnie lub w izolacji:

Dysleksja (rozwojowa) - trudności w czytaniu, często powiązane z trudnościami w pisaniu;

Dysortografia -  trudności w opanowaniu poprawnej pisowni (w tym popełnianie błędów ortograficznych);

Dysgrafia -  trudności w opanowaniu właściwego poziomu graficznego pisma - tzw. brzydkie pismo;

Dyskalkulia -  trudności w opanowaniu matematyki (niski poziom rozumowania operacyjnego, kłopoty z pojęciami abstrakcyjnymi, np. pojęciem liczby, wielkości).

Jakie są przyczyny dysleksji?

• zaburzenia funkcji językowych,
• zaburzenia funkcji percepcyjno- motorycznych (spostrzegania słuchowego, wzrokowego, motoryki) i ich współdziałania (integracji percepcyjno- motorycznej),
• zaburzenia uwagi, pamięci (wzrokowej, słuchowej, ruchowej),
• zaburzenia lateralizacji (braku dominacji ręki, oka),
• zaburzenia orientacji w przestrzeni.

Profilaktyka:

Dzieci „ryzyka dysleksji” to maluchy z nieprawidłowej ciąży i porodu, nieharmonijnie rozwijające się (np. z opóźnionym rozwojem mowy). Im wcześniej zostaną objęte opieką, tym większe szanse, aby zapobiec ich trudnościom szkolnym.

JAK ROZPOZNAĆ U DZIECKA OBJAWY DYSLEKSJI?

Wiek przedszkolny (3-5 lat):

• opóźniony rozwój ruchowy, trudności w utrzymaniu równowagi, nieprawidłowa koordynacja wzrokowo- ruchowa, niechęć do zabaw ruchowych,
• mała sprawność ruchowa rąk podczas czynności samoobsługowych i  rysowania (rysunki na słabym poziomie, niechęć do rysowania),
• opóźniony rozwój mowy, trudności z wypowiadaniem złożonych słów i  zapamiętywaniem nazw lub szeregów nazw, np. pór roku, posiłków.

Klasa „0” (6-7 lat):

• trudności w nauce czytania (realizacji programu klasy „0”),
• trudności z wymową (przekręcanie słów), wadliwa wymowa, błędy gramatyczne,
• trudności z zapamiętywaniem wierszyków i piosenek,
• trudności z odróżnianiem podobnych głosek, czy wydzielaniem sylab i głosek ze słów oraz łączeniem ich w słowa (analizą i syntezą sylabową i głoskową),
• niechęć do rysowania, trudności z odtwarzaniem figur, wzorów, „szlaczków”,
• trudności w układaniu obrazków z elementów według wzoru,
• oburęczność, mylenie lewej i prawej ręki, nogi, itp.

Wiek młodszy szkolny (I-III klasa):

• utrzymywanie się powyższych objawów zaburzeń i trudności w uczeniu się,
• trudności z zapamiętywaniem nazw: nazwisk, dni tygodnia, miesięcy, tabliczki mnożenia, dat, zapisywania liczb wielocyfrowych,
• mylenie liter podobnych pod względem kształtu (p - d - b, m - n, l - L, m - w),
• mylenie liter odpowiadających głoskom podobnym dźwiękowo (d - t, g - k, z -s),
• opuszczanie, dodawanie, przestawianie liter, sylab oraz rozdzielanie wyrazów,
• trudności z pisownią zmiękczeń, głosek nosowych,
• brzydkie pismo i rysunek.

Wiek starszy szkolny (pow. IV i szkoła średnia): 

• trudności w czytaniu często zmniejszają się lub ustępują,
• trudności w pisaniu mogą ograniczać się głównie do błędów ortograficznych,
• trudności mogą uogólnić się na inne przedmioty, np. języki obce.